نكات مهم پيشگيري از آتش‌سوزي براي ساختمانهاي مسكوني


در نظر داشته باشيد آتش‌سوزي در اثر بي‌توجهي اتفاق مي‌افتد در دقايق اوليه چون مقدار انرژي حرارتي محدود بوده و فضاي كافي براي جذب اين حرارت موجود است سرايت حريق مگر در مورادي كه منبع سوخت به صورت گاز موجود باشد بكندي صورت مي‌گيرد ولي با ادامه و سرايت حريق حرارت افزايش يافته و هواي گرمتر و دود از محلي كه آتش شروع گرديده است بصورت صعودي توسعه مي‌يابد اگر منبع سوخت كافي باشد ممكن است حرارت در حول وحوش سقف تا چند صد درجه افزايش يابد. توسعة اين حرارت باعث مي‌گردد كه مواد قابل اشتغال تبديل به گاز گردد و در يك حرارت و شرايط خاصي يك مرتبه آتش‌سوزي جزئي به يك حريق مدهش تبديل گردد چون اغلب مواد قابل اشتغال محتوي كربن هستند با كمبود اكسيژن در هوا براي سوخت گاز اكسيدوكربن (Ca) كه گازي خفقان‌آور است به مقدار زياد توليد مي‌گردد. اگر در موقعيكه حرارت افزايش و آتش بحد كافي سرايت كرده باشد در يا پنجره‌اي باز گردد بسرعت اكسيژن به سوخت رسيده و با شدت وحدت بسيار زياد هر چيز كه داخل ساختمان است شعله‌ور مي‌شود. در ساختمانهاي معمولي كه محتوي اثاثيه چوبي ـ ملبوس و فرش و غيره باشد ممكن است چنين آتش‌سوزي مدهشي در زمان كمتر از حد تصور تمام ساختمان را در كام خود فرو برد بنابراين در موقع آتش‌سوزي وقت گرانبهاست.
در موقع آتش‌سوزي وقت گرانبهاست ـ براي نجات ساكنين از مخاطرات آتش‌سوزي قبلاً پيش‌بيني كنيد.
براي جلوگيري از گاز زده‌گي بوسيلة گاز آتش ـ حرارت و دود
ايمني بستگان شما بستگي تامي به پيش‌بيني در انتخاب راه فرار از آتش دارد.
وقت گرانبهاست همين الان پيش‌بيني نموده و براي خود و فاميل خود دستورالعمل فرار از مخاطرات را در نظر بگيريد.
آتش‌سوزي در شب مخاطره‌آميزتر است.
چطور مي‌توان راه فرار از اطاق خواب را در نظر گرفت؟ معمولاً لازم است بيشتر فكر نموده بعد از خواندن اين كتابچه به اطاقهاي خواب رفته و 2 راه خروج در نظر بگيريد متوجه باشيد كه ممكن است يكي از اين راه‌ها بوسيلة دود و آتش بسته شود.و
قبل از خواب براي جلوگيري از آتش‌سوزي محلهاي ذيل را بازديد كنيد.
1ـ جاسيگاري‌ها را بازديد نموده و از خاموش بودن ته سيگارها اطمينان يابيد.
2ـ بخاريها را بازديد نموده و از خاموش بودن يا كاركردن صحيح آنها اطمينان يابيد.
3ـ آشپز خانه را بازديد نموده و از خاموش بودن اجاقها و يا قطع برق اطمينان يابيد.
4ـ از بسته بودن درب اطاقهاي خواب مطمئن شويد.
اگر در خلال شب از وقوع آتش اطلاع يابيد فوراً اقدامات ذيل را انجام دهيد.
1ـ به ساكنين منزل بوسيلة سوت يا صدا وقوع ‌آتش‌سوزي را اطلاع دهيد.
2ـ به بستگان خود بطوريكه قبلاً پيش‌بيني نموده‌ايد براي خروج از مخاطره راهنمائي كنيد.
3ـ بوسيلة تلفن به اداره آتش‌نشاني اطلاع دهيد. در صورت خروج از منزل از تلفن منزل همسايگان استفاده كنيد.
4ـ براي خاموش كردن آتش يا به خارج بردن اثاثيه قيمتي هرگز مجدداً بخانه وارد نشويد.
پاسي بعد از نصف‌شب موقعيكه همة ساكنين منزل در حال خواب هستند
مسلماً موقعيكه از خواب بيدار مي‌شويد لحظه‌اي طول خواهد كشيد تا شما بتوانيد به فكر خود مسلط شده و تصميم بگيريد بخود فشار بياوريد تا بتوانيد مطابق طرق پيش‌بيني شده عمل كنيد. عمل صحيح شما همانطوريكه پيش‌بيني نموده‌اي به بقاء شما و فاميلتان كمك مي‌نمايد. در بها ممكن است راه نجات شما باشد.
اولين عكس‌العمل شما پائين آمدن از تختخواب و بازكردن درب خروج است كه ببينيد چه اتفاقي و حادثه واقع شده ولي هرگز اين عمل را انجام ندهيد.
در حين اينكه درب خروج بسته است منافذ اطراف آنرا بازديد و بوسيله قراردادن دست به سطح درب حرارت را ارزيابي كنيد در صورت احساس گرما درب را باز ننموده و از محل خروج ديگري خارج شويد.
اگر درب خنك است با احتياط در حين اينكه بدن شما بوسيله درب حفاظت شود آنرا باز كنيد. در حين اينكه دست شما دستگيره درب را نگهداري نمايد با دست ديگر بالاي در را نگهداري نموده سر خود را پشت آن قرار داده و از استنشاق هواي گرم و دود آتش خودداري نمائيد. اگر از بي‌خطر بودن راه خروج مطمئن شديد عبور نموده ولي در نظر داشته باشيد درها را پشت سر خود ببنديد.
اگر در آتش محصور باشيد اقدام ذيل را انجام دهيد.
منافذ اطراف درب را براي جلوگيري از ورود دود بوسيله ملافه و پارچه و غيره بگيريد در صورتيكه منافذ درب بسته باشند ميتوانيد از حرارت و سرايت آتش‌سوزي به اطاق جلوگيري نمائيد.
پنجره‌ها
پنجره ها اغلب بهترين راه خروجي كمكي هستند. آيا اين پنجره‌ها در ارتفاعي است كه بتوان بآساني به خارج رفت و آيا دستگيره‌هاي آن طوري است كه بتوان بآساني آنها را باز كرد.
در اطاق خود در صورتيكه در آتش و دود محصور شده‌ايد بوسيلة آويزان نمودن ملافه از پنجره به نجات‌دهندگان اطلاع دهيد پنجره را بآرامي باز كنيد تا دود و هواي آلوده خارج شود در صورتيكه احساس حرارت زياد مي‌كنيد پاهاي خود را بوسيله ملافه و يا پارچه بپوشانيد.
پيش‌بيني دربهاي خروج اضطراري در موقع حريق بسيار ضروري است در اين مورد فكر كنيد!
به نكات زير توجه مخصوص مبذور داريد.
1ـ در موقع حريق حرارت و خفقان آلوده‌ترين گازها وجود دارند لازم است خزيده يا در حالت خم حركت نموده تا از حرارت و هواي آلوده مصون باشيد.
2ـ با نفسهاي كوتاه و از راه بيني استنشاق كنيد از پر كردن ريه‌هاي خود از هواي آلوده و دود خودداري نمائيد به اين طريق نفس كشيدن مي‌توانيد از خطر گاززدگي و خفقان تا مدتي در امان باشيد.
3ـ با قرار دادن پارچه يا دستمال مرطوبي روي صورت خود حتي‌المقدور از استنشاق هواي آلوده ممانعت نمائيد و با قرار دادن پتوي پشمي به اطراف بدن خود از داغ شدن پوست بدن خود جلوگيري نمائيد.
اغلب مشاهده شده است كه مأمورين آتش‌نشاني بچه‌هائيكه از آتش‌ ترسيده‌اند و زير تختخواب و يا در گنجه‌ها مخفي شده‌اند يافته‌اند بهتر است كودكان را از مخاطرات آتش‌سوزي وظايفشان آگاه سازيد.
ـ كودكان و از كارافتادگان احتياج به مساعدت و مراقبت بيشتري دارند كمكهاي لازم را بوسيلة شخص وارد از بستگان خود انجام دهند. اگر تحمل و نجات آنها مشكل باشد شخص مي‌تواند با قرار دادن در پتو و يا رش سبكي معلول را روي زمين كشيده و به محل بي‌خطر آنرا انتقال دهد.
پيش‌بيني و پيشگيري
تعداد زيادي از آتش‌سوزيها بآساني قابل پيشگيري هستند بشرط آنكه بدانيد همة مخاطرات را قبلاً پيش‌بيني نموده و راههاي خروج ساكنين را در نظر گرفته و به همه نشان داده و قبلاً تمرين كنيد تا اشكالات آن بطرف گردد.
دربها ـ پنجره‌ها ـ پلكان و اطاقهاي مختلف را بدقت بازديد كنيد.
براي هر اطاق دو راه عبور در نظر بگيريد كه در صورت بسته بودن يكي از ديگري بتوان استفاده نمود.
محل معيني را براي ملاقات ساكنين در خارج از ساختمان در نظر بگيريد.
اگر در طبقات بالاي ساختمان هستيد مطالعه كنيد كه آيا وسيله‌اي موجود است كه شما از راه پنجره خارج شويد پيش‌بيني نجات از آتش‌سوزي و تمرين لازم آن كار فردي نيست. تمرين وپيش‌بيني اقدامات بايستي دسته‌جمعي كه همة افراد فاميل در آن شركت دارند طبق برنامة مرتب انجام پذيرد.
همين امروز به دستورات اين يادداشت عمل كنيد فرد دير است.
آتش گرفتن لباس
آتش گرفتن لباس بچه‌ها و پيران از مردم ديگر به نسبت زيادي بيشتر اتفاق مي‌افتد. اين آتش‌سوزيها اغلب بعلل ذيل حادث مي‌شوند.
كودكان
1ـ با كبريت و فندك بازي كردن
2ـ قرار گرفتن لباس در نزديكي اجاقها و بخاريها
3ـ نزديك رفتن و بازي كردن با آتش در خارج از منزل
پيران
1ـ سهل‌انگاري در استفاده صحيح از وسائل و اجاقهاي خوراك‌پزي
2ـ بخواب رفتن يا چرت زدن در موقع استعمال دخانيات
3ـ ايستادن و نشستن نزديك اجاق و بخاريها در فصل زمستان
همة اين عوامل آتش‌سوزي قابل جلوگيري هستند.
اگر ملبوس شما آتش گرفت از دويدن خودداري نموده روي زمين كف اطاق دراز كشيده و بدور خود بفلطيد. آتش را بوسيله پيچاندن پتو و پالتو يا غيره به اطراف خود خاموش كنيد.
آتش‌سوزي در موقع سرخ كردن غذا و روغن
در صورت آتش گرفتن محتويات ماهيتابه
1ـ اگر اجاق برقي است برق آنرا قطع كنيد.
2ـ آتش را بوسيله قرار دادن سرپوش فلزي روي ماهيتابه خاموش كنيد.
3ـ اگر خاموش كننده در دسترس داريد از خاموش كننده استفاده كنيد.
4ـ اگر آتش به اطراف اجاق و مواد قابل اشتعال ديگر سرايت كرد بايد همة ساكنان از منزل خارج شوند.
درب آشپزخانه را براي جلوگيري از سرايت آتش محكم ببنديد.
ادارة آتش‌نشاني را مطلع نمائيد.
هرگز اقدام به برداشتن و حمل ظرف مشتعل به خارج از منزل ننمائيد.
هرگز روغن داغ آب نپاشيد.
هرگز در روغن داغ سيب‌زميني ـ سبزي ـ گوشت مرطوب و آبدار نريزيد.
هرگز كوشش به خاموش كردن آتش نكنيد مگر آتش سوزي فوق‌العاده جزئي باشد.
اگر خاموش كننده داريد از استعمال صحيح آن آگاه باشيد.
طرز استعمال خاموش كننده را هر چند روز يكمرتبه مرور كنيد.