بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار

 علل بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار:

همانطور كه مي‌دانيم بيماري ناشي از كار بيماري است كه به علت اشتغال به يك كار و تحت تأثير شرايط موجود در آن كار ايجاد مي‌شود و اين نوع بيماري در اثر عوامل مختلفي حادث مي‌گردد. به كار بردن مواد شيميايي متنوع و متعدد در دنياي كار و صنعت از يك طرف و در محيط خانه و زندگي از طرف ديگر باعث به وجود آمدن عوارض پوستي گوناگون گرديده است.

 

علل بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار را در دو گروه اصلي و مستعدكننده تقسيم كرده‌اند:

 الف- علل اصلي:

1- عوامل فيزيكي

2- عوامل شيميايي

3-عوامل مكانيكي

4- عوامل بيولوژيكي

5- عوامل نباتي

 

 ب- عوامل مستعدكننده:

عوامل مستعدكننده در بروز بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار عبارتند از:

1- نژاد

2- سن

3-جنس

4- آلرژي

5-فصل

6-تعريق

7- رژيم غذايي

8- وجود بيماري‌هاي پوستي

9- نظافت

 

علل اصلي:

1- عوامل فيزيكي:

از عوامل فيزيكي مي‌توان به گرما و سرما و اشعه خورشيد و تشعشعات حاصل از مواد راديواكتيو اشاره كرد.

 

2- عوامل شيميايي:

يكي از مهمترين علل اصلي به وجود آورنده بيماري‌هاي پوستي بوده و با توجه به نحوه تأثير به دو دسته تقسيم مي‌شود:

الف- مواد تحريك كننده اوليه

ب_  حساس كننده‌ها:

3- عوامل مكانيكي:

فشار و اصطكاك ابزارآلات بر روي دست يا قسمت‌هاي ديگر بدن باعث به وجود آمدن پينه مي‌شود كه بعدها نيز ممكن است عفونتي شود.

4- عوامل بيولوژيكي:

عوامل بيولوژيكي مانند باكتريايي و ويروسي و قارچي و پارازيتي ممكن است علل اصلي و يا تحريك كننده بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار باشند.

5- عوامل نباتي:

اكثر گياهان و چوب كه سبب ايجاد ناراحتي پوستي مي‌گردند از گروه حساس كننده‌ها مي‌باشند. اين گياهان سبب درماتيت مي‌شوند.

  

علل مستعدكننده‌ها:

1- نژاد:

نتايج حاصل از مطالعات انجام شده نشان مي‌دهد كه حساسيت نژادهاي مختلف در مقابل مواد تحريك‌كننده يكسان نمي‌باشد.

2- سن:

كارگران جوان با مقايسه كار كم در مقايسه با كارگران مسن و با سابقه بيشتر به بيماري‌هاي پوستي مبتلا مي‌گردند.

3- جنس:

بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار در كارگران زن كمتر از كارگران مرد مي‌باشد.

4- آلرژي:

عوارض پوستي آلرژيك ناشي از كار غالباً به صورت اگزمايي ناشي از حساسيت‌ها با علايمي چون خارش و اريتم تظاهر مي‌كند.

5- فصل:

نور آب و هواي گرم امكان ابتلا به بيماري‌هاي پوستي در محيط‌هاي كار را بيشتر مي‌كند.

 

6- تعريق:

تعريق بيش از حد سبب نرم‌شدن پوست و آسيب‌پذير شدن آن در مقابل تحريك‌كننده‌ها مي‌شود.

7- رژيم غذايي:

رژيم غذايي كارگر بر ميزان عرق تأثير داشته و از اين طريق يك فاكتور مستعدكننده در بروز بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار مي‌باشد.

8- نظافت:

انتقال مواد شيميايي محيط كار از طريق لباس كار به محيط‌ خانه مي‌تواند زمينه ابتلاي اعضاي خانواده را نيز به بيماري‌هاي پوستي فراهم كند.

انواع بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار:

1- درماتيت حاد اگزماتوئيد

2- درماتيت مزمن شقاقي اگزماتوئيد

3- ضايعاتي شبيه آكنه و فوليكوليت

4- پروليفيراسيورن اپيدرم

5-تغييرات پيگمانتي

6-زخم‌ها

 

طبقه‌بندي بيماري‌هاي پوستي ناشي از كار

بيماري‌هاي پوستي را در 5 گروه دسته‌بندي مي‌كنند:

الف- درماتوزهاي شغلي غيراگزمايي ناشي از مواد شيميايي:

1- سوختگي شيميايي:

به دليل تماس پوست افراد با مواد شيميايي كه كمتر از 3 و بيشتر از 10 دارند ايجاد مي‌شود.

2- زخم‌هاي پوستي پيرونو:

در افراد شاغل در معادن نمك ديده مي‌شود.

3- ضايعات ناخن‌ها:

در افرادي كه در صنايع سيمان كار مي‌كنند ديده مي‌شود.

4- اختلالات پوست:

در افرادي كه در تصعيد رزين‌هاي پلاستيك كار مي‌كنند بروز مي‌كند.

5- فوليكوليت‌ها و آكندها:

اين نوع بيماري‌ها در كارگران صنايع فلزي و مكانيك‌ها كه با انواع روغن‌ها و چربي و گريس در تماسند ديده مي‌شود.

6- سرطان پوستي ناشي از عوامل شيميايي

اين نوع سرطان به دو گروه تقسيم مي‌شوند:

الف- سرطان ناشي از قير- قطران و مواد محتوي هيدروكربن‌هاي اشباع شده:

در كارگراني ديده مي‌شود كه در تهيه گلوله‌هاي زغال‌سنگ كار مي‌كنند.

ب- سرطان ناشي از آرسنيك:

بيشتر در كشاورزان و افرادي كه در ساخت حشره‌كش‌ها هستند ديده مي‌شود.

 

ب- درميت‌هاي اگزمايي شكل با منشاء شيميايي:

1- درميت‌هاي متمركز در دست‌ها و ساعدها

2- درماتيت‌هاي فتشه به ساير قسمت‌هاي بدن

 

ج- كهيرهاي شغلي:

عكس‌العملي است كه بدن در مقابل عوامل مختلف از خود نشان مي‌دهد و يك ضايعه كوتاه مدت است.

1- كهيرهاي ناشي از عوامل فيزيكي:

كهيرهاي ناشي از گرما و سرما و فشار ناشي از گرفتن ابزار در دست.

 

2- كهيرهاي ناشي از توليدات حيواني و محصولات نباتي:

در كارگراني ديده مي‌شود كه با پشه و موي حيوانات در تماسند.

3- كهيرهاي ناشي از تماس با عوامل شيميايي:

مانند: كلرافين و فرمل و آنتي‌بيوتيك و پرسولفات آمونيوم و...

 

د- درماتوزهاي شغلي ناشي از عوامل فيزيكي:

1- تروماتيسم مكانيكي:

بيشتر به شكل حوادث ناشي از كارند و باعث زخم‌ها و خراشيدگي‌هايي مي‌شوند.

2- درماتيت‌هاي ناشي از تأثير موضعي اشعه مادون قرمز:

در كارگرهاي شيشه‌سازي و ذوب فلز اتو آهنگري ديده مي‌شود.

3- كار در سرما:

ژلور- و- آنژلور- دو نوع عارضه‌اي است كه كساني كه در سرما كار مي‌كنند به اين عوارض مبتلا مي‌شوند.

4- اشعه ماوراء بنفش:

قرار گرفتن در معرض اين اشعه به مدت طولاني و مكرر سبب بروز ضايعاتي در منطقه سطحي در مردم مي‌شود.

5- تشعشعات يونيزان:

راديولوژيت‌ها و كاركنان نيروگاه‌هاي اتمي با اين تشعشعات در تماسند.

 

ح- درماتوزهاي شغلي ناشي از عوامل جاندار يا حيواني:

1- درمانوزهاي شغلي ناشي از ويروس‌ها:

افرادي كه در كشتارگاه‌ها و قصابي‌ها كار مي‌كنند.

2- درماتوزهاي شغلي ناشي از باكتري‌ها:

در پرستاران و ساير كساني كه در مراكز درماني كار مي‌كنند.

3- عوارض قارچي پوست:

در معدنچي‌ها و كارگران ساختماني و جاده‌سازي و ذوب فلزات به وجود مي‌آيد.

4- درماتوزهاي با منشاء پارازيتي يا انگلي:

يكي از اين درماتوزها چرب است و در محيط‌هاي درماني ديده مي‌شود. همچنين درماتوزهاي انگلي ناشي از كرم‌هاي شيستوز ماهي توبيوم كه در اندام‌هاي تحتاني و دست‌ها به صورت ضايعات پوستي عارض شده و داراي خارش شديد مي‌باشند.

 

اصول پيشگيري از بيماري‌هاي پوستي:

1-عدم استخدام كارگراني كه حساسيت پوستي دارند

2- دوره‌اي بودن اشتغال در پست‌هاي خطرناك با مواد شيميايي

3- تعويض مواد شيميايي خطرناك با مواد بي‌ضرر

4- مكانيكي كردن كارها و اجتناب از دست زدن به مواد مضر و محرك

5-شستشو و نظافت مرتب كارگاه

6- استفاده از دست‌شويي و دوش و مواد پاك‌كننده توسط كارگران

7- مجهز كردن كارگران به دستكش و لباس حفاظتي مناسب

8- اجتناب از ايجاد پست‌هاي خطرناك در محيط‌هاي گرم و سرد.

9- استفاده از سيستم‌هاي كاملاً بسته

10- تهويه مناسب

 

مفهوم برخي اصطلاحات:

 تراماتيك: فشار به وسيله ابزار

پروسيفراسيون: التهاب در نواحي پوست

درماتروفيت: يك بيماري قارچي عفوني است

پروسيفراسيون: التهاب در نواحي پوست

درماتيت: ورم پوست يا التهاب پوست

اگزما: قرمزي و التهاب پوست

آتروفي: پرخوني و التهاب پوست